ع.ر
Architecture

معماری ۷ لایه بانک ترکیب‌پذیر

هر لایه یک مرز معماری مشخص با مسئولیت‌ها، APIها و وندورهای جداگانه است. تغییر یا تعویض یک لایه بدون تأثیر بر سایر لایه‌ها امکان‌پذیر است.

L7

تجربه مشتری

ویجت‌های وایت‌لیبل، SDKهای موبایل، میکروفرانت‌اند، پورتال توسعه‌دهنده

L6

داده، تحلیل و هوش مصنوعی

انبار داده، داشبورد BI، Feature Store، LLM، لاگ ممیزی رمزنگاری‌شده

L5

ارکستراسیون

موتور گردش‌کار (Saga، BPMN)، موتور کارمزد، موتور حد، مدیریت رویداد

L4

دروازه API و پلتفرم توسعه‌دهنده

OAuth2 + PKCE، Rate Limit، Webhook با تحویل تضمینی، Sandbox کامل

L3

سرویس‌های محصول و دامنه

KYC، AML، پرداخت، کارت، وام، ارز، پس‌انداز، اعلان — هر کدام مستقل

L2

لایه مقرراتی / BaaS

موجودیت دارای مجوز بانکی/EMI، بانک اسپانسر، گزارش‌گیری نظارتی

L1

دفتر کل اصلی (Core Ledger)

دوبل‌اِنتری، غیرقابل تغییر، Event-Sourced، چندارزی، Real-time

پنج اصل ترکیب‌پذیری

  • ماژولار: هر قابلیت قابل استقرار مستقل
  • API-First: همه‌چیز از طریق REST/Event
  • Cloud-Native: مقیاس‌پذیری افقی
  • Event-Driven: Kafka/Pulsar
  • Vendor-Agnostic: تعویض آسان

مقایسه با هسته سنتی

  • راه‌اندازی محصول: روز به‌جای ماه
  • هزینه/حساب: ۴–۱۵ دلار به‌جای ۴۰–۸۰
  • پردازش: Real-time 24/7 بدون batch
  • استقرار: CI/CD چندبار در هفته

الگوهای کلیدی

  • • Event Sourcing + CQRS
  • • Saga Pattern برای تراکنش‌های توزیع‌شده
  • • Bounded Contexts (DDD)
  • • Zero-Trust Networking
  • • Multi-Tenant Ledger Partition

از مونولیت تا ترکیب‌پذیر

بیش از ۷۰٪ بانک‌های ردیف یک هنوز با سیستم‌های هسته پیش از سال ۲۰۰۰ کار می‌کنند. مهاجرت تدریجی لایه‌به‌لایه، نه جایگزینی کامل، استراتژی پیشنهادی ۲۰۲۶ است.